Het verminderen van de zoutinname blijft een van de belangrijkste gezondheidsaanbevelingen.
Nieuw onderzoek toont echter aan dat het probleem veel verder reikt dan alleen de bloeddruk. Door bepaalde ontstekingsprocessen te stimuleren, kan zout de veroudering van de bloedvaten versnellen en op de lange termijn hun werking verzwakken.Dit vindt u wellicht ook interessant. Het eten van zoute producten versterkt het dorstgevoel, maar dit is een misleidend signaal: in werkelijkheid leidt zoutconsumptie tot een verminderde waterinname.
Zout wordt al lang in verband gebracht met hypertensie, maar het kan een veel verraderlijker effect op ons lichaam hebben. Een recent onderzoek, gepubliceerd in The Journal of the American Heart Association, onthult een ander mechanisme: een teveel aan zout versnelt de veroudering van de bloedvaten door het immuunsysteem te activeren.
Te veel zout: onderzoek toont versnelde veroudering van bloedvaten aan
Dit onderzoek, uitgevoerd door het team van Thiago Bruder-Nascimento van de Universiteit van Zuid-Alabama, is gebaseerd op een nauwkeurig experimenteel protocol. De wetenschappers hebben mannelijke muizen gedurende 14 of 28 dagen een dieet gegeven dat 8% natriumchloride bevatte, wat een zeer hoge concentratie is in vergelijking met het standaarddieet van knaagdieren (ongeveer 0,49%).
Vervolgens beoordeelden ze de werking van de bloedvaten door twee soorten slagaders te analyseren: een grote slagader vlakbij het hart en veel kleinere slagaders, met name die welke de darmen van bloed voorzien.
De resultaten laten een duidelijke progressie zien. Na twee weken blijven de effecten beperkt. Maar na vier weken vertonen de kleine slagaders merkbare problemen met ontspanning, wat een teken is van vroege vasculaire disfunctie.
Op cellulair niveau zien de onderzoekers een toename van verouderingsmarkers (p16, p21). Met andere woorden, de bloedvatcellen raken in een toestand van vroegtijdige veroudering: ze delen zich niet meer correct en worden pro-inflammatoir. Dit is een bekende factor die de ontwikkeling van hart- en vaatziekten bevordert.
Hoe zout de veroudering van slagaders versnelt via het immuunsysteem
Dit is het meest verrassende aspect van dit onderzoek. In tegenstelling tot wat men zou denken, lijkt zout de bloedvatcellen niet direct te beschadigen.
Toen onderzoekers deze cellen in het laboratorium aan natrium blootstelden, werd er geen veroudering waargenomen. De boosdoener ligt elders: in de immuunrespons.
Bij muizen veroorzaakt een zoutrijk dieet een verhoogde productie van ontstekingssignalen, met name interleukine-16. Deze molecule, die in deze context nog weinig bestudeerd is, bleek in staat om op zichzelf veroudering van bloedvatcellen te veroorzaken en hun werking te verstoren.
Proefbehandeling bij muizen om vasculaire veroudering om te keren
Om een stap verder te gaan, dienden de onderzoekers navitoclax toe – een geneesmiddel dat is ontwikkeld voor de behandeling van kanker en bekend staat om zijn vermogen om verouderende en disfunctionele cellen uit het lichaam te verwijderen. Bij muizen die veel zout hadden geconsumeerd, zorgde deze behandeling ervoor dat de slagaders weer konden ontspannen en dat de verouderingsindicatoren afnamen.
Dit resultaat is belangrijk: het bevestigt dat juist deze ‘verouderende’ cellen verantwoordelijk zijn voor de waargenomen disfunctie. Maar de onderzoekers blijven voorzichtig. “Deze resultaten moeten nog worden bevestigd bij mensen”, herinneren ze ons.
Te veel zout: welke concrete risico’s zijn er voor je bloedvaten?
Juist hier wordt het onderzoek pas echt interessant. Het suggereert dat zout op een verraderlijkere manier werkt dan eerder werd aangenomen.
Tot nu toe was het simpel: te veel zout veroorzaakt vochtophoping, wat op zijn beurt leidt tot een verhoogde bloeddruk.
Nu duikt er echter een ander standpunt op: een teveel aan zout activeert het immuunsysteem, wat leidt tot ontstekingen die de veroudering van de bloedvaten versnellen.
En, wat vooral belangrijk is, dit herinnert ons aan een vaak onderschat feit: een deel van de schadelijke gevolgen van voeding manifesteert zich niet onmiddellijk… maar ontwikkelt zich onopgemerkt, op cellulair niveau.
